Datum : 01/09/2006 
Titel : 70 procent van telers heeft sinds mei schade geleden.
 
De hagel van dinsdag heeft lelijk huisgehouden in Zuid-Limburg. De fruittelers onthouden van deze zomer vooral de hagelbuien. En die zijn dit jaar rijkelijk gevallen. Volgens ruwe schattingen heeft 70 procent van de telers wel met hagel te maken gehad. "Er is - voor zover ik weet - maar één gebied dat dit jaar geen last heeft gehad van hagel en dat ligt rond Nieuwerkerken, Kozen en Halen," zegt Pierre Arnauts van Veiling Haspengouw.
Maar het verschil in schade is groot. Een hagelbui in mei kan gewoon een soort van wrat op de vrucht achterlaten, maar de buien van dinsdag hebben open wonden geslagen in het fruit. Volgende week begint de perenpluk, dus dat fruit krijgt niet meer de kans om dicht te groeien. Een wonde die niet geneest, die rot meteen. Van die peren kun je eigenlijk alleen nog maar stroop! maken."
Teler Jos Pauwels heeft alvast de Schadecommissie opgetrommeld. Die moet komen vaststellen dat zijn oogst om zeep is, zodat hij daar geen belastingen op moet betalen.

Toeval of niet, maar in Velm hebben ze geen last gehad van de hagel. Bart Vanlangenaker, Peter Rombouts, Benny Debien, Joerie Reniers en de broers Goffin hebben dan ook hun voorzorgen genomen. "Twee jaar geleden hebben we allemaal hagel gehad," zeggen ze. "Daarna hebben we samen vijf hagelkanonnen gekocht. Met één kanon kun je een oppervlakte van 70 hectare bestrijken, we kunnen dus wel wat aan. Zo'n kanon drijft een wolk niet uit elkaar, zoals mensen denken. Maar de schokgolven verbrijzelen de hagel wel. We hebben hier dinsdag ook hagel gehad, maar die was helemaal verpulverd en ons fruit heeft daar dus niet onder geleden. We weten wel dat klimatologen sceptisch staan ten opzichte van die kanonnen, waar wij merken wel dat ze werken. In mei haperde een kanon en toen hebben we wel ! hagel gehad. We kunnen die kanonnen met onze gsm bedienen en we houden zelf via onze computer het weer in de gaten. We schieten uiteraard alleen op momenten dat er een hagelbui aankomt. Maar dit jaar hebben we in het totaal al 24 uur moeten knallen, twee keer zoveel als vorig jaar." Hoe reageert de buurt? "Dat valt goed mee. Ze vragen ons of we het kanon willen aanzetten voor de barbecue."

Hoe groot is de schade voor de hele sector? "Moeilijk in te schatten op dit moment," zegt Luc Vanoirbeek van de Boerenbond. "Maar hagel is het grootste probleem voor appels en peren, want je hebt niet alleen dit jaar geen oogst, volgend jaar heb je ook minder opbrengst want de botten die zich nu al aan het vormen zijn, zijn er ook aan. Daarom pleiten we voor hogere subsidies voor hagelnetten." En de kanonnen? "Ik moet vaststellen dat die wel werken."

12/07/2005
Verslag uit het nieuwsblad

Fruitteler installeert hagelkanon om oogst te beschermen
,,Niet langer vloeken op Sabine''

OUD-TURNHOUT - Als eerste fruitteler in de Kempen installeerde Gunter Roes uit Oud-Turnhout een kanon om de strijd met hagel en onweer aan te gaan. ,,Eindelijk hoef ik niet langer te vloeken op weervrouw Sabine als ze onweer en bliksem voorspelt'', zegt de kweker. ,,Een fikse hagelbui kan het werk van een jaar in vijf minuten om zeep helpen.''

De voorbije zes jaar werd de boomgaard van Gunter Roes (38) en diens vrouw Hilde Knops (38) aan de Steenweg op Sevendonk in Oud-Turnhout drie keer getroffen door hagelbollen. ,,De schade was vooral vorig jaar enorm'', zegt Gunter. ,,Op één perceel was zelfs 75 procent van de appelen beschadigd. Een zware hagelbui is nefast voor de oogst en betekent een aanslag op je portefeuille.''

De teler bleef niet bij de pakken zitten. Hij investeerde 50.000 euro in een hagelkanon. ,,Ik noem het liever een schokgolfgenerator. Een kanon doet denken aan een tuig uit de oorlog'', zegt hij. ,,Het toestel werkt met acetyleengas en kan op afstand worden bediend. Om de zeven seconden volgt een doffe slag. De verticale drukgolven mengen de luchtlagen. Ze zorgen voor minder bliksemontladingen en leggen de aangroei van hagelstenen stil. In plaats van hagel valt regen uit de lucht.''

Naast Roes kocht ook kweker Eddy Janssen uit Corsendonk een kanon. De toestellen zijn de eerste twee die in onze streek zijn geleverd. ,,We hebben onze mosterd gehaald bij de wijnbouwers in Frankrijk en Spanje. Daar wordt de machine al 25 jaar ingezet'', vertelt Gunter. ,,Ook in Sint- Truiden, het Waasland en het Hageland staan er anti-hagelsystemen in de boomgaarden.''

Trucjes tegen vogels

De telers beseffen dat de machine voor geluidsoverlast kan zorgen. ,,We rekenen op een beetje begrip. Het is onze broodwinning. Vrijdag kregen 200 mensen in de buurt een brief in de bus'', zegt Hilde. ,,We staan continu in verbinding met het KMI. Zodra het KMI ons via een sms'je waarschuwt voor nakend onweer, bekijken we of dat inderdaad zo is. Het toestel moet worden geactiveerd twintig minuten voor het onweer plaatsvindt.''

De eigenaars kregen naar eigen zeggen nog geen negatieve kritiek. ,,In november hebben we in het bedrijf een winkel geopend. De omwonenden zijn onze klanten. We streven naar een optimale relatie'', zegt Hilde. ,,Een buurvrouw zei zaterdag dat ze blij was dat we de machine hadden gekocht. Ze is zelf doodsbang van bliksem en donderslagen.''

De machine wordt niet gebruikt om vogels te verjagen. ,,Het toestel wordt enkel in de zomermaanden ingezet in de strijd tegen hagel'', zegt Hilde. ,,Om kraaien en andere vogels te verjagen, gebruiken we de klassieke trucjes. We hangen ballonnen met grote ogen, gekleurde linten of nepvogels uit kunststof in de bomen.''

De grootvader van Roes startte het familiebedrijf. In 1995 nam Gunter de zaak over van zijn vader. ,,Onze plantage telt 29 hectare. In september en oktober plukken we de appelen en peren. Nu de machine er staat, ben ik een stuk geruster'', zegt hij. ,,Wanneer weervrouw Sabine tot voor kort onweer voorspelde, kon ik haar de nek omwringen. Bij de eerste donderslag lag ik wakker in bed.''


 Ivo MEULEMANS

01/08/2005
Verslag uit het nieuwsblad

Anti-hagelkanon voorkomt ook blikseminslagen

Het anti-hagelkanon, dat door middel van drukgolven de oogst van landbouwers en fruittelers beschermt tegen verwoestende hagelstormen, blijkt ook blikseminslagen te voorkomen. Dat stellen Vlaamse landbouwers vast die hun plantages met dergelijke kanonnen beschermen.

,,De machines schieten energierijke schokgolven de lucht in wanneer een onweerszone nadert'', zegt landbouwexpert Luc Busschaert. De golven zorgen ervoor dat de ijskristallen onstabiel worden. Hierdoor versplinteren de hagelstenen wanneer ze in hun val naar beneden een nieuwe schokgolf kruisen. Uit waarnemingen van landbouwers blijkt nu dat in die gebieden waar een anti-hagelkanon is opgesteld, ook blikseminslagen uitblijven.

19/07/2006

Proefjaar hagelkanon in Borsele

Fruittelers in Borsele mogen van de gemeente voorlopig een jaar gebruik maken van een anti-hagelkanon. Na dat jaar volgt een uitgebreide evaluatie.

Het Borselse college van burgemeester en wethouders heeft dit geantwoord op vragen van de PvdA-raadsleden A. Witkam en C. Miermans. Zij waren in de pen geklommen over de inzet van anti-hagelkanonnen in de gemeente Borsele, nadat zij klachten hadden ontvangen van bewoners. Het gebruik van antihagelkanonnen gaat met forse knallen gepaard. Inwoners van Borsele die daar enige tijd geleden voor het eerst mee werden geconfronteerd, trokken bij de PvdA’ers aan de bel.

Zes aanvragen
Zes aanvragen voor het gebruik van anti-hagelkanonnen zijn in behandeling bij de gemeente Borsele. Het gaat om aanvragen voor een tijdelijke milieuvergunning van een jaar. Zolang wil het Borsels college de inzet van de anti-hagelkanonnen vooralsnog ook toestaan. De ontwerp-vergunningen worden naar verwachting half augustus gepubliceerd, waarna bewoners kunnen reageren en beroep aantekenen. De anti-hagelkanonnen zijn overigens al in de loop van mei geplaatst.

Voorwaarden
Borsele wil strikte voorwaarden stellen aan de inzet van de antihagelkanonnen. De afstand tot woningen en de openbare weg moet mimimaal driehonderd meter zijn. De gebruiker krijgt de verplichting opgelegd bij te houden hoe lang en hoe vaak het anti-hagelkanon in werking is. Hij moet ook een verzekering afsluiten voor aansprakelijkheid voor neveneffecten, zoals de gevolgen van schrikreacties van mensen en ook van dieren.

Onderzoek
Het Borsels college van B en W laat weten zich bewust te zijn van de neveneffecten van het gebruik van anti-hagelkanonnen. Vandaar dat er ook is gekozen voor een proefperiode van één jaar. In dat jaar worden onderzoeken gedaan naar de neveneffecten. Na de proeftijd vindt een evaluatie plaats, waarna wordt besloten over het gebruik mag worden voortgezet.

De gemeente Sluis heeft juist deze week besloten de ook voor een jaar afgegeven tijdelijke milieuvergunningen met drie jaar te verlengen, onder meer omdat wordt gewerkt aan verfijning van het systeem om de geluidsoverlast te beperken.

Broodje aap
’Werken de anti-hagelkanonnen wel?’, wilden de PvdA’ers Witkam en Miermans ook nog van het dagelijks bestuur van Borsele weten. Burgemeester en wethouders laten dit in het midden. Verwezen wordt naar professor J. Wieringa, een bekend weerdeskundige, die beweert dat fruittelers ’een broodje aap kopen’.

Máár daartegenover staat, geven B en W aan, dat diverse fruittelers sinds de inzet van een anti-hagelkanon geen hagelschade hebben gehad. De onzekerheid over de daadwerkelijke werking van het anti-hagelkanon heeft, aldus Borsele, meegespeeld in de beslissing de vergunningen voor één jaar af te geven.